Chaos in het kostuum van structuur

Wanneer het “juiste leven” ongemerkt een kooi wordt

Ik zie steeds vaker mensen die juist leven: ze hebben een baan, een gezin, een plan, doelen. Ze vernietigen hun leven niet, ze vervallen niet in extremen, ze doen niets wat “onacceptabel” is. Van buiten ziet alles er rustig uit, soms zelfs succesvol. Maar wanneer ze stil worden, wanneer ze ’s avonds alleen zijn, wanneer niemand iets van hen verwacht — verschijnt er iets anders: stille vermoeidheid, leegte zonder duidelijke reden, een vaag gevoel dat er iets niet klopt, terwijl alles formeel klopt. En precies dát maakt deze staat zo verwarrend.

Het gevaarlijkste aan deze staat is dat hij normaal oogt, sociaal geaccepteerd :“Zoals het hoort.” En de mens begrijpt niet waarom hij zich slecht voelt. Want hij doet toch alles goed? Soms is innerlijke chaos geen teken van breuk, maar een teken dat het levende deel van jou niet meer past in de vorm waarin je leeft. Jij groeit voorbij de mal waarin je ooit bent gestapt.

Wat zijn de vormen of systemen?

Er bestaan veel structuren die als “goed” en “juist” worden gezien:

– het juiste gezin – een stabiele baan
– een duidelijke carrière
– het beeld van de “goede vrouw” of “goede man”
– spirituele en religieuze modellen van “hoe je je hoort te ontwikkelen”
– onderwijssystemen
– staats- en maatschappelijke instellingen
– rigide organisaties waarin de mens een functie wordt

Deze vormen zijn op zichzelf niet slecht. Het probleem ontstaat wanneer de vorm belangrijker wordt dan de levende mens erin. Wanneer je jezelf niet meer vraagt:
“Voelt dit levend voor mij?”, maar: “Is dit correct?”

Waarom het veilig lijkt? Omdat je goedkeuring krijgt, omdat je past, omdat je geen problemen veroorzaakt, omdat je voldoet. Het lijkt op orde, maar orde betekent niet altijd leven.

Soms is het gewoon een netjes gebouwde kooi.

Wanneer iemand lange tijd leeft vanuit vorm in plaats van essentie, verliest hij langzaam het contact met zichzelf. Hij blijft functioneren, gaat werken, vervult rollen, is “normaal”. Maar van binnen wordt het stiller. Als of kleuren langzaam vervagen. Als of het volume van het leven zachter wordt gezet. En op een dag ontstaat de gedachte: “Er is iets mis met mij.” En ergens onderweg raak je jezelf een beetje kwijt – zonder precies te weten wanneer.

Hoe innerlijke chaos zich kan laten voelen.

Het voelt niet als een storm aan, vaker als een grijs waas: en vermoeidheid die niet verdwijnt naar slaap, een leegte die nergens direct aan vastzit, en verlies van smaak, van je nieuwsgierigheid, van zin. Succes aan de buitenkant, en binnen een onverklaarbare apathie. Het zachte, pijnlijke besef: “Dit is mijn leven”. Burn-out en depressie ontstaan hier vaak niet omdat iemand te hard werkt, maar omdat iemand te lang niet zichzelf leeft en bijna altijd wordt de conclusie naar buiten gericht naar binnen gericht : Ik ben kapot.

Maar meestal is hij dat niet. Je bent niet kapot. Niet beschadigd. Niet verkeerd. De structuur waarin hij leeft klopt niet. De vorm waarin je probeert te leven is kapot.

Hoe voel je dat een structuur niet van jou is? Je lichaam spant zich aan, je adem wordt oppervlakkig, het gevoel voor schoonheid verdwijnt, interesse dooft, levendigheid schakelt uit. Dat zijn allemaal sterke signalen dat er verandering nodig zou zijn.

Een nieuw perspectief op structuur.

Structuur hoeft geen gevangenis te zijn. Structuur kan levend zijn, beweeglijk, flexibel, ademend. Structuur hoort ons te dienen — niet andersom. Het gaat niet om alles kapotmaken. Het gaat om herstructureren van binnenuit. Terug naar contact met jezelf. Eerlijke vragen n jezelf stellen.

Waar voel ik ruimte?
Waar voel ik spanning?
Waar voel ik leven?

Hier ontstaat een ruimte waarin je jezelf weer gaat voelen. Waar de architectuur van je innerlijke veld zich begint te herschikken. Waar jij begint weer te leven. Misschien is wat jij chaos noemt geen einde. Misschien is het het begin van een gesprek met jezelf. En dat is al genoeg voor een eerste stap.

– Nataliya Gubka